از مقدمه

«با تهیه و تنظیم این کتاب، من نیز زندان را دوباره زیستم، با دلهره‌ها و نگرانی‌هایش. این را هم بهتر فهمیدم که آدمی در وضعیت‌های دشوار از چه ظرفیت‌های نهفته‌ای برای پایداری برخوردار است، بی‌آنکه در پی قهرمان شدن باشد یا اسطوره شدن.
با این همه، تجربهٔ زندان را با بازگویی آن، نمی‌توان به تمامی به دیگری منتقل کرد. زمانی با مشاهدهٔ شقاوت‌های شکنجه‌گران ساواک، از خود می‌پرسیدم حد سبعیت و درندگی انسان تا کجاست؟ امروز با آشکار شدن آنچه بر سر هزاران هزار زندانی در زندان‌های جمهوری اسلامی طی ۲۵ سال گذشته آمده، می‌توان گفت که سقوط آدمی نهایتی ندارد. باشد که انتقال تجربهٔ بی‌دادها، در هر شکلی از بی‌داد، بتواند افق‌های گسترده‌تری به روی جامعهٔ ما که قرن‌ها زیر فشار استبداد سیاسی و فرهنگ ریشه‌دار سنتی‌ـ‌مذهبی زیسته، بگشاید.»